وقتی رنج، تبدیل به سرمایهٔ رسانه‌ای می‌شود

بخش قابل توجهی از محتوای ترند در شبکه‌های اجتماعی، بر پایهٔ نمایش رنج و نارضایتی ساخته می‌شود؛ از گلایه‌های مداوم دربارهٔ وضعیت معیشتی مردم تا روایت‌های پررنگ از اندوه، خشم یا ناامیدی جمعی.در این میان، برخی اینفلوئنسرها و حتی سلبریتی‌ها با هم‌صدایی نمایشی با مردم، تلاش می‌کنند خود را در متن بحران‌ها قرار دهند.این در حالی است که سبک زندگی این چهره‌ها، از جمله سفرهای خارجی، پروژه‌های تبلیغاتی پرهزینه، برندهای لاکچری و زندگی پرزرق و برق آنها، نشان می‌دهد که فاصلهٔ معناداری میان تجربهٔ زیستهٔ آنها و مخاطبان‌شان وجود دارد. اما در اقتصاد توجه، صداقت الزاماً شرط موفقیت نیست؛ «بازتولید حس مشترک» حتی اگر ساختگی باشد، کافی است.

سوگ؛ تجربه‌ای انسانی یا کالایی احساسی؟

نمونه‌های افراطی‌تری نیز در سال جاری دیده شد؛ از جمله بلاگری که پس از فوت همسرش، لحظه به لحظه سوگواری خود، از وداع با پیکر او تا گریه و ضجه در مراسم خاکسپاری را به‌صورت کامل در اینستاگرام منتشر کرد و در مدت کوتاهی با موجی از فالوئرهای جدید مواجه شد.این رفتار موجی از انتقادها را برانگیخت، چرا که سوگ، که یکی از عمیق‌ترین و شخصی‌ترین تجربه‌های انسانی است، به ابزاری برای رشد در اقتصاد توجه تبدیل شد. الگوریتم‌ها نیز با تقویت محتوای پراحساس، این چرخهٔ معیوب را تشدید کردند؛ تا جایی که مرز میان سوگواری واقعی و نمایش رسانه‌ای عملاً محو شد.